De noodzaak om de overheidsfinanciën te consolideren, vermindert niet de verantwoordelijkheid van de Lidstaten om aan hun burgers, nu en in de toekomst, een adekwaat pensioen te verzekeren.

Afgelopen vrijdag aanvaardde het Europese Comité van de Regio's, als antwoord op het Groenboek van de Europese Commissie betreffende "Doelmatige, houdbare en veilige Europese pensioensystemen", een opinie uitgewerkt door rapporteur Mia De Vits, onder-voorzitter van het Vlaams Parlement.

De rapporteur beklemtoonde dat de eerste pijlerpensioenen bij uitstek de solidariteit tussen werkers en gepensioneerden belichamen, en van vitaal belang blijven bij het verzekeren van  een waardige ouderdom en sociale cohesie. Zij verklaarde dat "publieke pensioenen de tastbare manifestatie zijn van de inter- en intra-generationele solidariteit, en de doelmatigheid van deze pensioenen dient dan ook voor de toekomst veilig te worden gesteld".

Mia De Vits onderlijnde dat tekorten op het vlak van de sociale doelmatigheid van pensioensystemen een directe impact hebben op de organisatie van de sociale bijstands- en zorgvoorzieningen door de lokale en regionale overheden, die daarom ook hun verantwoordelijkheid in het pensioendebat dienen op te nemen. Bovendien zijn zij eveneens als belangrijkste werkgever in de publieke sector, nauw bij het pensioendebat betrokken.

De rapporteur erkent het belang van de tweede pijler als aanvulling op de eerste pensioenpijler, maar riep op om de tweede pijler te democratiseren en drong aan op de nood om een degelijk kader uit te werken,  waarbij de nodige lessen uit de financieel-economische crisis zouden worden getrokken. "Het door de burger gespaarde pensioenkapitaal mag niet de speelbal worden van roekeloze speculatie", aldus Mia De Vits, die opriep om de risico's beter te beperken, een verbeterde capaciteit om shocks te absorberen, een duidelijkere informatie betreffende de risico's en de opbrengst van diverse beleggingsopties en een meer efficiënt beheer.

De PES-rapporteur drong er bij de lidstaten op aan om een multidimensionele benadering na te streven in hun strategie om in de toekomst zowel sociaal als financieel houdbare pensioensystemen te realiseren. Een degelijke pensioenstrategie impliceert ook een gepaste strategie op het vlak van de arbeidsmarkt, gezondheidszorg, en sociale inclusie, om maar enkele van de  beleidsdomeinen te noemen waarvoor de lokale en regionale overheden ook een (gedeelde) verantwoordelijkheid dragen. Zij dienen daarbij de nodige aandacht op te brengen voor de genderdimensie, dat wil zeggen: er moet rekening worden gehouden met de verschillen tussen de geslachten op het vlak van de levensverwachting, loopbanen, en de persoonlijke zorg." Bovendien dienen deze maatregelen te worden vergezeld van een investeringsagenda die de economische groei en de werkgelegenheid bevorderen.

Tenslotte, pleitte Mia De Vits voor een evenwichtige aanpak die, met het oog op het verbeteren van de financiele houdbaarheid van de pensioenen, de nodige stimulansen voorziet om het vervroegd uittreden uit de arbeidsmarkt te ontmoedigen en de effectieve pensioenleeftijd te verhogen. "Publieke en bedrijfs- en sector-gebonden pensioenen mogen niet worden gegijzeld door de budgettaire consolidatie", waarbij zei erop wees dat ‘standaard'-oplossingen voornamelijk de kwetsbare groepen onder de toekomstige gepensioneerden dreigen te raken.

In het algemeen illustreerde het debat dat het advies van het Comité van de Regio's op een afdoende manier de nood aan beleidshervormingen en een effectieve respons op de belangrijke sociale uitdagingen die voortvloeien uit de demografische vergrijzing wist aan te kaarten.